حل تمرينات : تمرين 1 . در مثالهاى ذيل به ترتيب انواع و اقسام دلالات را مشخص كنيد : الف : عقربهء ساعت ، ده صبح را ( مثلا ) نشان مىدهد . دلالت عقربهء ساعت بر وقت معين از نوع دلالت وضعيهء غير لفظيه است . ب : آقاى احمدى به شدت سرما خورده و سينه‌پهلو كرده و مرتب سرفه مىكند . دلالت صداى سرفه كردن ( اح‌اح ) بر درد سينه و سرماخوردگى از نوع دلالت طبعيه لفظيه است كه طبع انسان چنين اقتضايى را دارد . ج : گروهى در مجلسى نشسته‌اند ناگهان بزرگى وارد جلسه مىشود ، همه به احترام ايشان از جاى برمىخيزند ، دلالت اين قيام بر احترام از نوع دلالت وضعيه غير لفظيه است . د : از شخص پرادعايى مطلبى پرسيده مىشود و او از عهدهء جواب برنيامده و از خجالت ، عرق شرم بر پيشانى او نشسته و چهره‌اش قرمز مىشود يا شخص ديگرى نفس زنان از گرد راه مىرسد در حالى كه غبار راه بر چهره دارد و صدايش لرزان است و رنگ رخسارش پريده و چهره‌اش زرد گرديده ، دلالت آن سرخى بر خجالت و اين زردى بر ترس از نوع دلالت طبعيه غير لفظيه است . ه : از كسى مطلبى را مىپرسيد و او به نشانهء رضايت بر آن امر سرش را به طرف پائين حركت مىدهد يا به نشانهء عدم رضايت سرش را به سمت بالا حركت مىدهد اين دلالت حركت سر بر رضايت و عدم آن از نوع دلالت وضعيهء غير لفظيه است . تمرين 2 . لطفا جدولى ( داراى سه خانه افقى يا عمودى ) ترسيم كرده و مثالهاى ذيل را در خانهء مناسب آن قرار دهيد : الف : دلالت عقليه : دلالت صعود كردن به پشت‌بام بر وجود نردبان . دلالت گم كردن متاع و ما يحتاج بر اينكه دزدى آن را به سرقت برد . دلالت خط بر وجود كاتب ( اثر و مؤثر ) . دلالت غليان و جوشش آب بر رسيدن به صد درجه از حرارت . ب : دلالت طبعيه : دلالت ناله كردن بر ادراك درد و ناراحتى ، دلالت پرگويى بر حماقت و سبكسرى